Badania w ramach grantu Opus przyznanego przez Narodowe Centrum Nauki (numer grantu 2012/07/B/HS6/01374)

Empiryczna weryfikacja Kołowego Modelu Wielkiej Piątki Hofstee, de Raada i Goldberga

Kierownik: dr Włodzimierz Strus

Wykonawcy: dr hab. Jan Cieciuch, prof. UKSW oraz dr Tomasz Rowiński

              


                                                        

           

WIELKA PIĄTKA

KOŁOWY MODEL ORGANIZACJI CECH NIŻSZEGO RZĘDU HOFSTEE, DE RAADA I GOLDBERGA

KOŁOWY MODEL METACECH OSOBOWOŚCI STRUSA, CIECIUCHA I ROWIŃSKIEGO

   

                                            

                                               

             WIELKA PIĄTKA

wielkapiątka

                      
Model pięciu cech osobowości, potocznie zwanych Wielką Piątką, to jedna z najbardziej znanych koncepcji psychologicznych. Przekonania, że (1) osobowość człowieka można opisać na pięciu niezależnych wymiarach: ekstrawersja, neurotyczność, otwartość na doświadczenie, sumienność i ugodowość, które (2) można zmierzyć przy pomocy kwestionariusza NEO-FFI Costy i McCrae, uznawane są za jedne z podstawowych psychologicznych oczywistości. To, co na pozór oczywiste, kryje jednak czasem wiele tajemnic. Tak jest też z Wielką Piątką. Pierwsze z wyżej wymienionych przekonań jest przedmiotem nieustannych dyskusji, w efekcie których powstają też nowe interesujące rozwiązania. Drugie przekonanie jest tylko częściowo prawdziwe, ponieważ do pomiaru Wielkiej Piątki powstało wiele różnych narzędzi, dostępnych dla badaczy również w wolnym dostępie.

    
      
Narzędzia do pomiaru Wielkiej Piątki
Wybrane narzędzia do pomiaru Wielkiej Piątki zostały wymienione tutaj oraz tutaj.

Nowe modele struktury osobowości
Przegląd dyskusji i sporów na temat Wielkiej Piątki, wraz z przeglądem nowych modeli struktury cech osobowości został zaprezentowany przez Włodzimierza Strusa i Jana Cieciucha w artykule opublikowanym w 2014 r. w Polskim Forum Psychologicznym (artykuł można pobrać tutaj).

 

  
          KOŁOWY MODEL ORGANIZACJI CECH NIŻSZEGO RZĘDU
HOFSTEE, DE RAADA I GOLDBERGA
               

kolo_goldbergaKołowy Model Wielkiej Piątki Hofstee, de Raada i Goldberga jest alternatywnym w stosunku do modelu Wielkiej Piątki Costy i McCrae sposobem opisu organizacji cech niższego rzędu.

Koncepcja Hofstee, de Raada i Goldberga została przedstawiona w artykule opublikowanym przez Włodzimierza Strusa, Jana Cieciucha i Tomasza Rowińskiego w Studia Psychologica (artykuł można pobrać tutaj).

Empiryczna weryfikacja koncepcji została przedstawiona w artykule opublikowanym przez Włodzimierza Strusa, Jana Cieciucha i Tomasza Rowińskiego w Personality and Individual Differences (artykuł można pobrać tutaj).

Zgodnie z tym modelem 45 cech niższego rzędu można opisać przy pomocy 10 kół. Koła opisane są w artykule w Studia Psychologica. Poniżej znajdują się kwestionariusze do pomiaru cech niższego rzędu składających się na Wielką Piątkę w modelu Hofstee, de Raada i Goldberga.

 

                     

 

KWESTIONARIUSZ 45AB5C

Pomiar kół konstytuowanych przez dwie cechy z modelu Wielkiej Piątki

Kwestionariusz do pomiaru koła ekstrawersji ugodowości

Kwestionariusz do pomiaru koła ekstrawersji i sumienności

Kwestionariusz do pomiaru koła ekstrawersji i stabilności emocjonalnej

Kwestionariusz do pomiaru koła ekstrawersji i intelektu

Kwestionariusz do pomiaru koła ugodowości i sumienności

Kwestionariusz do pomiaru koła ugodowości i stabilności emocjonalnej

Kwestionariusz do pomiaru koła ugodowości i intelektu

Kwestionariusz do pomiaru koła sumienności i stabilności emocjonalnej

Kwestionariusz do pomiaru koła sumienności i intelektu

Kwestionariusz do pomiaru koła stabilności emocjonalnej i intelektu

 

Pomiar dziewięciu aspektów każdej z pięciu cech z modelu Wielkiej Piątki

Pomiar 9 aspektów ekstrawersji

Pomiar 9 aspektów ugodowości

Pomiar 9 aspektów sumienności

Pomiar 9 aspektów stabilności emocjonalnej

Pomiar 9 aspektów intelektu

 

Klucze

Klucz do Kwestionariusza 45AB5C.

Klucze do kwestionariuszy mierzących koła oraz aspekty cech osobowości.

Opis skal mierzonych Kwestionariuszem 45AB5C, kwestionariuszami do pomiaru kół oraz aspektów cech osobowości.

Artykuł teoretyczny

Artykuł empiryczny

 

 

KOŁOWY MODEL METACECH OSOBOWOŚCI
STRUSA, CIECIUCHA i ROWIŃSKIEGO

           

metakołoWielka Piątka jest istotnym osiągnieciem psychologii osobowości, ale nie jej ostatnim słowem. Model Wielkiej Piątki dostarczył materiał do konstrukcji Kołowego Modelu Metacech Osobowości, który (1) rozwiązuje szereg problemów, z którymi borykała się koncepcja Wielkiej Piątki oraz (2) otwiera nowe możliwości integracji wiedzy w ramach psychologii osobowości.

Kołowy Model Metacech Osobowości powstał jako nieplanowany efekt realizacji grantu Opus NCN (numer: 2012/07/B/HS6/01374) Włodzimierza Strusa oraz grantu Sonata NCN (2011/01/D/HS6/04077) Jana Cieciucha.

Podstawy teoretyczne Modelu zostały przedstawione w artykule opublikowanym przez Włodzimierza Strusa, Jana Cieciucha i Tomasza Rowińskiego w Review of General Psychology.  Artykuł jest dostępny tutaj. Polskie tłumaczenie artykułu jest dostępne tutaj.

Aktualnie powstaje tekst prezentujący empiryczną weryfikacje modelu.