dr hab. Jan Cieciuch, prof. UKSWjcieciuch

KIEROWNIK ZESPOŁU

@  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    
Zajmuję się szeroko rozumianą osobowością i jej rozwojem, również w kontekście
społecznym i międzykulturowym. Pytania, które zadaję, oraz odpowiedzi, których
na owe pytania
udzielam, podzieliłem na poziomy osobowości wyróżnione przez
Dana McAdamsa. Dwa pierwsze poziomy Robert McCrae metaforycznie nazwał
fizyką i chemią osobowości. Kontynuując tę metaforykę, trzeci poziom nazwałem
historią osobowości.


Rola i funkjonowanie wartości w tych obszarch było przedmiotem badań w ramach
Grantu Sonata 2011/01/D/HS6/04077 pt. Koło wartości w fizyce, chemii i historii osobowości,
czyli system wartości na trzech poziomach osobowościowej struktury.

        


   
TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
FIZYKI OSOBOWOŚCI

 

WARTOŚCI

Struktura ludzkich wartości przyjmuje postać kołowego motywacyjnego kontinuum.

Badania prowadzone we współpracy z Shalomem Schwartzem, Eldadem Davidovem, Michelem Vecchione oraz innymi współpracownikami zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Cieciuch, J., Davidov, E., Vecchione, M., Beierlein, C., Schwartz, S. H. (2014). The cross-national invariance properties of a new scale to measure 19 basic human values. A test across eight countries. Journal of Cross-Cultural Psychology, 45(5), 764-779.
  • Cieciuch, J., Davidov, E., Vecchione, M., Schwartz, S. H. (2014). A hierarchical structure of basic human values in a third-order confirmatory factor analysis. Swiss Journal of Psychology, 73(3), 177-182.
  • Cieciuch, J., Schwartz, S. H., Vecchione, M. (2013). Applying the refined values theory to past data: What can researchers gain? Journal of Cross-Cultural Psychology, 44(8), 1215-1234.
  • Cieciuch, J., Schwartz, S. H. (2012). The number of distinct basic values and their structure assessed by PVQ-40. Journal of Personality Assessment, 94(3), 321-328.
  • Schwartz, S. H., Cieciuch, J., Vecchione, M., Davidov, E., Fischer, R., Beierlein, C., Ramos, A., Verkasalo, M., Lönnqvist, J.-E., Demirutku, K., Dirilen-Gumus, O., Konty, M. (2012). Refining the theory of basic individual values. Journal of Personality and Social Psychology, 103(4), 663-688.

       

Preferencje wartości są predyktorem wielu zmiennych.

Badania prowadzone we współpracy z Shalomem Schwartzem, Michelem Vecchione oraz innymi współpracownikami zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Schwartz, S. H., Caprara, G. V., Vecchione, M., Bain, P., Bianchi, G., Caprara, M. G., Cieciuch, J., Kirmanoglu, H., Baslevent, C., Lönnqvist, J.-E., Mamali, C., Manzi, J., Pavlopoulos, V., Posnova, T., Schoen, H., Silvester, J., Tabernero, C., Torres, C., Verkasalo, M., Vondráková, E., Welzel, C., Zaleski, Z. (2014). Basic personal values underlie and give coherence to political values: A cross national study in 15 countries. Political Behavior, 36(4), 899-930.
  • Vecchione, M., Caprara, G. V., Schwartz, S. H., Cieciuch, J., Schoen, H., Silvester, J., Bain, P., Bianchi, G., Kirmanoglu, H., Baslevent, C., Mamali, C., Manzi, J., Pavlopoulos, V., Posnova, T., Torres, C., Verkasalo, M., Lönnqvist, J.-E., Vondráková, E., Alessandri, G. (2013). Personal values and political activism: A cross-national study. British Journal of Psychology, w druku.
  • Cieciuch, J. (2011). Integration of Schwartz’s values theory and Scheler’s concept of values in research on the development of the structure of values during adolescence. Polish Psychological Bulletin, 42(4), 205-214.

 

Struktura kołowa wartości wykształca się w dzieciństwie i jest względnie stabilna. Preferencje wartości rozwijają się zgodnie z implikacjami modelu kołowego.

Badania prowadzone we współpracy z Anną Döring, Shalomem Schwartzem, Julie Lee oraz innymi współpracownikami zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Döring, A. K., Schwartz, S. H., Cieciuch, J., Groenen, P. J. F., Glatzel, V., Harasimczuk, J., Janowicz, N., Nyagolova, M., Scheefer, E. R., Allritz, M., Milfont, T. L., Bilsky, B. (2015). Cross-cultural evidence of value structures and priorities in childhood. British Journal of Psychology, w druku.
  • Cieciuch, J., Döring, A. K, Harasimczuk, J. (2013). Measuring Schwartz’s values in childhood: Multidimensional scaling across instruments and cultures. European Journal of Developmental Psychology, 10(5), 625-633.
  • Cieciuch, J. (2013). Kształtowanie się systemu wartości od dzieciństwa do wczesnej dorosłości. Warszawa: Liberi Libri.
  • Cieciuch, J., Hulak, A., Kitaj, M., Leszczyńska, J., Bulkowska, D. (2011). Kołowa struktura wartości u dzieci przedszkolnych. Studia Psychologica, 11(2), 5-18.
  • Cieciuch, J., Harasimczuk, J., Döring, A. K. (2010). Struktura wartości w późnym dzieciństwie. Psychologia Rozwojowa, 15(2), 33-45.
  • Cieciuch, J. (2009). Value priorities and structure in adolescence and early adulthood in 19 European countries. W: W. Zagórska, J. Cieciuch, D. Buksik (red.), Axiological aspects of development in youth (s. 47-72). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

      

Wartości są uzupełnieniem pierwszego poziomu opisu cech osobowości o aspekt dynamiczny.

Uzasadnienie tezy zostało przedstawione w następujących publikacjach:

  • Cieciuch, J. (2012). Big Five and Big Ten - between Aristotelian and Galileian physics of personality. Theory and Psychology, 22(5), 689-696.
  • Cieciuch, J. (2013). Kształtowanie się systemu wartości od dzieciństwa do wczesnej dorosłości. Warszawa: Liberi Libri.

  

    

OSOBOWOŚĆ

Trzy typy osobowości są replikowalne międzykulturowo.

Badania prowadzone we współpracy z Michelem Vecchione oraz innymi współpracownikami zostały zaprezentowane w następującej publikacji:

  • Alessandri, G., Vecchione, M., Donellan, B. M., Eisenberg, N., Caprara, G. V., Cieciuch, J. (2014). On the cross-cultural replicability of the resilient, undercontrolled, and overcontrolled personality types. Journal of Personality, 82(4), 340-353.

      

Cechy osobowości pozwalają w znacznym stopniu przewidywać preferencje partyjne.

Badania prowadzone we współpracy z Michelem Vecchione oraz innymi współpracownikami zostały zaprezentowane w następującej publikacji:

  • Vecchione, M., Schoen, H., Castro, J., Cieciuch, J., Pavlopoulos, V., Caprara, G. V. (2011). Personality correlates of party preference: The Big Five in five big European countries. Personality and Individual Differences, 51(6), 737-742.

    

Strukturę osobowości można opisać na trzech poziomach cech: (1) cechy niższego rzędu, (2) pięć cech podstawowych oraz (3) poziom metacech.

Badania prowadzone we współpracy z Włodzimierzem Strusem oraz Tomaszem Rowińskim zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Strus, W., Cieciuch, J. (2014). Poza wielką piątkę - przegląd nowych modeli struktury osobowości. Polskie Forum Psychologiczne, 19(1), 17-49.
  • Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2011). Kołowy model struktury cech osobowości w ujęciu Lewisa Goldberga. Studia Psychologica, 11(2), 65-93.

  

Poziom cech niższego rzędu poprawnie opisuje model kołowy, a nie model hierarchiczny.

Badania prowadzone we współpracy z Włodzimierzem Strusem oraz Tomaszem Rowińskim zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2014). Circumplex structure of personality traits measured with the IPIP-45AB5C questionnaire in Poland. Personality and Individual Differences, 71, 77-82.
  • Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2011). Kołowy model struktury cech osobowości w ujęciu Lewisa Goldberga. Studia Psychologica, 11(2), 65-93.

  

Kołowy Model Metacech Osobowości syntetyzuje dotychczasową wiedzę o strukturze osobowości oraz rozwiązuje wiele aktualnie dyskutowanych problemów.

Badania prowadzone we współpracy z Włodzimierzem Strusem oraz Tomaszem Rowińskim zostały zaprezentowane w następującej publikacji:

  • Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2014). The Circumplex of Personality Metatraits: A synthesizing model of personality based on the Big Five. Review of General Psychology,18(4), 273-286.

 


   

TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
CHEMII OSOBOWOŚCI

 

TOŻSAMOŚĆ

Model stylów tożsamości Michaela Berzonsky’ego wymaga rewizji ze względu na problemy ze stylem dyfuzyjno-unikowym.

Badania prowadzone we współpracy z Ewą Topolewską zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Topolewska, E., Cieciuch, J. (2012). Jeden czy dwa style dyfuzyjno-unikowe w modelu Berzonsky'ego? Nierozwiązany problem w nowej wersji Inwentarza Stylów Tożsamości (ISI-4). Studia Psychologica, 12(1), 5-23.
  • Cieciuch, J. (2010). Struktura czynnikowa Kwestionariusza Stylów Tożsamości Michaela Berzonsky’ego. Psychologia Rozwojowa, 15(4), 49-64.

  

Badania tożsamości w nurcie Eriksonowskim koncentrują się na aspektach formalnych, a powinny zostać rozszerzone o aspekty treściowe.

Badania prowadzone we współpracy z Michaelem Berzonskym zostały zaprezentowane w następującej publikacji:

  • Berzonsky, M. D., Cieciuch, J., Duriez, B., Soenens, B. (2011). The how and what of identity formation: Associations between identity styles and value orientations. Personality and Individual Differences, 50(2), 295-299.

  

Zaangażowanie tożsamościowe jest mediatorem związku stylów tożsamości z dobrostanem.

Badania prowadzone we współpracy z Michaelem Berzonskym zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Berzonsky, M. D., Cieciuch, J. (2014). Mediational role of identity commitment in relationships between identity processing style and psychological well-being. Journal of Happiness Studies, w druku.

  


  

TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
HISTORII OSOBOWOŚCI

  

Koncepcja tożsamości narracyjnej McAdamsa zawiera nieścisłości.

Uzasadnienie tezy zostało przedstawione w następującej publikaci:

  • Cieciuch, J. (2011). Między przedmiotem a metodą. Wątpliwości związane z koncepcją tożsamości narracyjnej McAdamsa. W: A. Cierpka, E. Dryll (red.), Psychologia narracyjna: tożsamość, dialogowość, pogranicza (s. 111-131). Warszawa: Eneteia.

   

Narracyjne badanie wartości wykazuje inną niż kołowa organizację struktury wartości na poziomie opisu systemu wartości konkretnego człowieka.

Badania prowadzone we współpracy z Agatą Kwaśniewską doprowadziły do powstania polskiej wersji narracyjnego pomiaru wartości Values Embedded in Narrative (VEIN) oraz propozycji modyfikacji pomiaru wartości. Wyniki zostały zaprezentowane między innymi na sympozjach:

  • Sympozjum zorganizowane przez Jana Cieciucha na XXI Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej w 2012 r. w Zielonej Górze pt. Formalne i treściowe aspekty tożsamości.
  • Sympozjum zorganizowane przez Jana Cieciucha na 30th International Congress of Psychology w Kapsztadzie w 2012 pt. New findings in human values theory (dyskutant: Shalom H. Schwartz).
  • Sympozjum zorganizowane przez Jana Cieciucha i Eldada Davidova na 22nd International Congress International Association for Cross-Cultural Psychology w Reims w 2014 pt. Advances in basic human value assessment.

 


  
TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
METODOLOGII BADAŃ PSYCHOLOGICZNYCH

   

Falsyfikacjonizm Poppera jest dobrą propozycją dla metodologii badań psychologicznych.

Uzasadnienie tezy zostało przedstawione w następujących publikacjach:

  • Cieciuch, J. (2009). W poszukiwaniu psychologicznej realizacji delfickiego wezwania, czyli współczesna psychologia w świetle Fides et ratio. W: J. Krokos, M. Ryś. (red.), Czy rozum jest w konflikcie z wiarą? (s. 135-147). Warszawa: Instytut Papieża Jana Pawła II.
  • Cieciuch, J. (2008). Przydatność falsyfikacjonizmu Karla Poppera w badaniach psychologicznych. W: R. Stachowski, W. Zeidler (red.), Opisowa metodologia badań psychologicznych. Studia i przykłady (s. 83-116). Warszawa: Vizja Press & IT.

    

Równoważność pomiaru jest koniecznym warunkiem porównań międzygrupowych.

Badania empiryczne oraz uzasadnienia teoretyczne tezy zostały przedstawione w następujących publikacjach:

  • Davidov, E., Cieciuch, J., Schmidt, P., Meuleman, B., Algesheimer, R. (2015). The comparability of measurements of attitudes toward immigration in the European Social Survey: Exact versus approximate measurement equivalence. Public Opinion Quarterly, w druku.
  • Crocetti, E., Cieciuch, J., Gao, C.-H., Klimstra, T., Lin, C.-L., Matos, P. M., Morsünbül, Ü., Negru, O., Sugimura, K., Zimmermann, G., Meeus, W. (2015). National and gender measurement invariance of the Utrecht-Management of Identity Commitments Scale (U-MICS): A ten-nation cross-cultural study. Assessment, w druku.
  • Cieciuch, J., Davidov, E., Schmidt, P., Algesheimer, R., Schwartz, S. H. (2014). Comparing results of an exact versus an approximate (Bayesian) measurement invariance test: A cross-country illustration with a scale to measure 19 human values. Frontiers in Psychology, 5(982), 1-10.
  • Cieciuch, J., Davidov, E. (2014) Establishing measurement invariance across online and offline samples. A tutorial with the software packages Amos and Mplus. Studia Psychologica.
  • Cieciuch, J., Davidov, E., Vecchione, M., Beierlein, C., Schwartz, S. H. (2014). The cross-national invariance properties of a new scale to measure 19 basic human values. A test across eight countries. Journal of Cross-Cultural Psychology, 45(5), 764-779.
  • Davidov, E., Meuleman, B., Cieciuch, J., Schmidt, P., Billiet, J. (2014). Measurement equivalence in cross-national research. Annual Review of Sociology, 40, 55-75.
  • Cieciuch, J., Davidov, E. (2012). A comparison of the invariance properties of the PVQ-40 and the PVQ-21 to measure human values across German and Polish Samples. Survey Research Methods, 6(1), 37-48.
  • Rowiński, T., Cieciuch, J. (2010). Testing for measurement equivalence of Internet Activity Questionnaire across online and paper-and-pencil surveys. W: A. Błachnio, A. Przepiórka, T. Rowiński (red.), Internet in psychological research (s. 195-215). Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

    

Przygotowane w naszym zespole narzędzia posiadają odpowiednie właściwości psychometryczne.

Lista metod znajduje się tutaj.

Adaptacje narzędzi zostały przedstawione m.in. w następujących publikacjach:

  • Karaś, D., Cieciuch, J., Keyes, C. L. M. (2014). The Polish adaptation of the Mental Health Continuum-Short Form (MHC-SF). Personality and Individual Differences, 69, 104-109.
  • Rowiński, T., Cieciuch, J., Oakland, T. (2014). The factorial structure of four temperament styles and measurement invariance across gender and age groups. Journal of Psychoeducational Assessment, 32(1), 77-82.
  • Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2014). Polska adaptacja kwestionariusza IPIP-BFM-50 do pomiaru pięciu cech osobowości w ujęciu leksykalnym. Roczniki Psychologiczne, 17(2), 327-346.
  • Topolewska, E., Skimina, E., Strus, W., Cieciuch, J., Rowiński, T. (2014). Krótki kwestionariusz do pomiaru Wielkiej Piątki IPIP-BFM-20. Roczniki Psychologiczne, 17(2), 367-384.
  • Cieciuch, J. (2013). Pomiar wartości w zmodyfikowanym modelu Shaloma Schwartza. Psychologia Społeczna, 8(1), 22-41.
  • Cieciuch, J., Harasimczuk, J., Döring A. K. (2013). Validity of the Polish adaptation of the Picture-Based Value Survey for Children. Journal of Psychoeducational Assessment, 31(4), 404-409.
  • Najderska, M., Cieciuch, J. (2013). Polska adaptacja kwestionariusza do pomiaru mocnych stron charakteru International Personality Item Pool - Values in Action (IPIP-VIA). Wyniki wstępne. Studia Psychologica, 13(1), 65-83.
  • Maćkiewicz, M., Cieciuch, J. (2012). Jak mierzyć cechy Wielkiej Piątki u dzieci? Prace nad Obrazkowym Pomiarem Cech Osobowości Dzieci (OPCO-D). Psychologia Rozwojowa, 17(3), 69-82.
  • Skoczeń, I., Cieciuch, J. (2012). Polish computerized short version of the The Nijmegen Family Relation Test (NFRT). W: D. Musial, E. Rydz (red.), The Psychology of Human Development - Selected Issues Vol. II (s. 61-78). Lublin: KUL.
  • Cieciuch, J. (2011). Kwestionariuszowe pomiary preferencji wartości. W: W. Zeidler (red.), Kwestionariusze osobowości (s. 275-318). Warszawa: Vizja Press & IT.
  • Cieciuch, J., Zaleski, Z. (2011). Polska adaptacja Portretowego Kwestionariusza Wartości Shaloma Schwartza. Czasopismo Psychologiczne, 17(2), 251-262.
  • Cieciuch, J. (2010). Pięcioczynnikowa struktura osobowości we wczesnej adolescencji. Studia Psychologica, 10, 251-271.