mgr Małgorzata Najderskamnajderska

CZŁONEK ZESPOŁU

@  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

      

Zajmuję się głównie zagadnieniami z zakresu psychologii pozytywnej oraz osobowości,
szczególnie tematyką mocnych stron charakteru – ich pomiarem u dorosłych, a także
u dzieci i adolescentów. W kręgu moich zainteresowań są również wartości i relacje rodzinne
(zwłaszcza zagadnienie transmisji międzypokoleniowej).

              

                    

         


                         
TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
PSYCHOLOGII OSOBOWOŚCI
                            

MOCNE STRONY CHARAKTERU

Kwestionariusze do pomiaru mocnych stron charakteru w grupie dorosłych i adolescentów (adaptacje i autorskie narzędzia) mają dobre własności psychometryczne i mogą być stosowane w badaniach naukowych.

Mocne strony charakteru to konstrukt opracowany przez Petersona i Seligmana (2004). Autorzy wyróżnili 24 mocne strony przypisane na poziomie teoretycznym do sześciu cnót.

Dla grupy osób dorosłych istnieją dwie wersje kwestionariusza: wersja stworzona przez autorów koncepcji (Values in Action – Inventory of Strengths, VIA-IS ) oraz wersja open-access stworzona przez Goldberga w ramach jego projektu International Personality Item Pool (International Personality Item Pool – Values in Action, IPIP-VIA). Wspólnie z Janem Cieciuchem zaadaptowaliśmy kwestionariusz w wersji open-access Goldberga. Badania nad tym kwestionariuszem (jego własnościami psychometrycznymi) zawarte są w następujących publikacjach:

  • Najderska, M., Cieciuch, J. (2013). Polska adaptacja kwestionariusza do pomiaru mocnych stron charakteru International Personality Item Pool–Values in Action (IPIP-VIA). Wyniki wstępne. Studia Psychologica, 13(1), 65-83.
  • Najderska, M., Cieciuch, J. (2014, wrzesień). Polska adaptacja kwestionariusza do pomiaru mocnych stron charakteru z zasobów International Personality Item Pool. Referat na XXXV Zjeździe Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Bydgoszcz.
  • Najderska, M., Cieciuch, J. (2012, czerwiec). Polish adaptation of the International Personality Item Pool – Values in Action (IPIP-VIA). Poster na 6th Conference on Positive Psychology, Moskwa, Rosja.

 

Dla grupy adolescentów stworzyliśmy wersję open-access kwestionariusza do pomiaru mocnych stron charakteru dla dzieci i adolescentów (10–17 lat) opartą na wyznacznikach sformułowanych przez Petersona i Seligmana (2004) w podręczniku do koncepcji (Character strengths and virtues: A handbook and classification). Badania nad własnościami psychometrycznymi narzędzia zawarte są w następujących wystąpieniach:

  • Najderska, M. (2016, czerwiec–lipiec). Character strengths structure in adolescence: Variable- and person-centered approach. Poster na 8th European Conference on Positive Psychology, Angers, Francja.
  • Najderska, M. (2015, czerwiec). Kwestionariusz do pomiaru mocnych stron charakteru u dzieci i adolescentów (wersja open-access). Referat na XXIV Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej, Warszawa.

                      

Struktura mocnych stron charakteru w polskiej próbie przy użyciu kwestionariusza IPIP-VIA jest podobna do tej uzyskiwanej w badaniach prowadzonych w innych krajach.

W badaniach prowadzonych na świecie 24 mocne strony charakteru grupują się w 4-5 czynników wyższego rzędu, które na poziomie treściowym korespondują z cechami Wielkiej Piątki. W naszych badaniach uzyskaliśmy podobną strukturę, przy czym analizy prowadziliśmy zarówno na skalach, jak i itemach.

Analizy przedstawione zostały w następujących publikacjach:

  • Najderska, M., Cieciuch, J. (2014, wrzesień). Polska adaptacja kwestionariusza do pomiaru mocnych stron charakteru z zasobów International Personality Item Pool. Referat na XXXV Zjeździe Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Bydgoszcz.
  • Najderska, M. (2014, kwiecień). Pomiar mocnych stron charakteru. Analizy na skalach i na itemach. Referat na Sympozjum Tematycznym „Szczęście”, Warszawa.

                                

Można wyróżnić profile mocnych stron wśród osób dorosłych.

Zastosowanie analiz skoncentrowanych na osobach (person-centered approach) w przeciwieństwie do analiz skoncentrowanych na zmiennych (variable-centered approach), które są powszechnie stosowane w psychologii, wykazało, że można mówić o trzech typach mocnych stron u osób dorosłych.

Wyniki analiz przedstawiono w następującej publikacji:

    • Najderska, M., Cieciuch, J. (2014, lipiec). Person-centered approach in studying character strengths. Preliminary results. Referat na 7th European Conference on Positive Psychology, Amsterdam, Holandia.

                                 

Istnieją systematyczne związki pomiędzy mocnymi stronami charakteru a wartościami z kołowej teorii wartości Schwartza (1992, 2012), cechami osobowości w ujęciu teorii Wielkiej Piątki (Costa, McCrae, 1992) i cnotami w ujęciu Cawleya (1994).

Peterson i Seligman (2004) zakładali, że mocne strony charakteru wiążą się z wartościami z teorii Schwartza, cechami z teorii Wielkiej Piątki i cnotami w ujęciu Cawleya. Wiele z tych związków zarówno w grupie dorosłych, jak i adolescentów zostało potwierdzonych w naszych badaniach, chociaż w polskiej próbie widoczne są pewne odstępstwa od zakładanych przez Petersona i Seligmana (2004) relacji.

Wyniki badań zostały przedstawione w następujących publikacjach:

  • Najderska, M., Cieciuch, J. (2016, czerwiec–lipiec). Empirical verification of Peterson and Seligman’s theoretical assumptions on relations between character strengths, personality traits and values in adolescence. Referat na 8th Conference on Positive Psychology, Angers, Francja.
  • Harasimczuk, J., Cieciuch, J., Karaś, D., Kłym, M., Najderska, M. (2012, lipiec). Looking for the structure and basic dimensions of virtues. Referat na 16th European Conference on Personality, Triest, Włochy.
  • Cieciuch, J., Harasimczuk, J., Karaś, D., Kłym, M., Najderska, M. (2012, lipiec). Traits, character strengths and basic human values in the structure of personality. Referat na 30th International Congress of Psychology, Kapsztad, Republika Południowej Afryki.
  • Najderska, M., Harasimczuk, J., Karaś, D., Kłym, M., Cieciuch, J. (2012, czerwiec). Basic human values and virtues – similarities, differences and relationships. Referat na 6th European Conference on Positive Psychology, Moskwa, Rosja.
  • Cieciuch, J., Harasimczuk, J., Karaś, D., Kłym, M., Najderska, M. (2012, czerwiec). Traits, character strengths and basic human values in the structure of personality. Referat na 30th International Congress of Psychology, Kapsztad, Republika Południowej Afryki.
  • Najderska, M. (2012, maj). Teoretyczne i empiryczne zależności między wartościami w ujęciu Schwartza i „wartościami w działaniu” Petersona i Seligmana. Referat na XXI Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej, Zielona Góra.

                                

CNOTY

W strukturze czynnikowej polskiej adaptacji narzędzia Cawleya do pomiaru cnót (VS-140) są wyraźne dwa czynniki podobne do sprawczości i wspólnotowości.

Badania zaprezentowano w: następujących publikacjach:

  • Najderska, M., Harasimczuk, J., Karaś, D., Kłym, M., Cieciuch, J. (2013, maj). Jak mierzyć cnoty? Pierwsze wyniki uzyskane w podejściu leksykalnym. Referat na I Międzynarodowej Konferencji Psychologii Pozytywnej, Sopot.

                                               

Cnoty w ujęciu Cawleya związane są z cechami osobowości.

Badania na ten temat zaprezentowano w następujących publikacjach:

  • Cieciuch, J., Harasimczuk, J., Karaś, D., Kłym, M., Najderska, M. (2012, lipiec). Traits, character strengths and basic human values in the structure of personality. Referat na 30th International Congress of Psychology, Kapsztad, Republika Południowej Afryki.

                      

INNE POZYTYWNE CHARAKTERYSTYKI OSOBOWŚCI

Struktura wytrwałości (grit, Duckworth, 2009) jest dwuczynnikowa.

Badania zaprezentowano w następującej publikacji:

  • Naumowicz, A., Szmigiel, A., Bednarczyk, M., Brzózko, M., Chludzińska, E., Pawelec, A., Poniatowska, A., Ponikiewska, K., Wyszyńska, P., Żebrowka, M., Karaś, D., Najderska, M. (2014, kwiecień). Skala Wytrwałości (Grit Scale) – prace nad polską adaptacją. Referat na Sympozjum Tematycznym „Szczęście", Warszawa.

 

Grit związany jest ujemnie z prokrastynacją, a dodatnio (umiarkowany związek) z dobrostanem.

Badania zaprezentowano w następującym wystąpieniu konferencyjnym:

  • Najderska, M., Ponikiewska, K., Wyszyńska, P., Karaś, D. (2016, maj). Polska adaptacja kwestionariusza Short grit scale. Własności psychometryczne i struktura czynnikowa. Referat na II Konferencji Psychologii Pozytywnej, Poznań. 

                                         


                 
TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
PSYCHOLOGII POZYTYWNEJ

                          

DOBROSTAN EUDAJMONISTYCZNY

Polska adaptacja kwestionariusza do pomiaru eudajmonistycznego dobrostanu charakteryzuje się dobrymi własnościami psychometrycznymi i ma strukturę podobną do tej otrzymanej w badaniach Watermana (Waterman i in., 2010).

Badania zaprezentowano w następującej publikacji:

  • Kłym, M., Karaś, D., Najderska, M., Cieciuch J. (2014, lipiec). Polish version of the Questionnaire for Eudaimonic Well-Being (QEWB). Poster na 28th International Congress of Applied Psychology, Paryż, Francja.

                                                     

Wymiary tożsamości w rozumieniu Luyckxa (Luyckx i in., 2008) związane są z eudajmonistycznym dobrostanem w rozumieniu Watermana (Waterman i in., 2010).

Wyniki zostały zaprezentowane w następującej publikacji:

  • Najderska, M., Kłym, M., Karaś, D., Cieciuch, J. (2014, lipiec). What helps us achieve eudaimonia? Relations between Luyckx's identity dimensions and eudaimonic well-being. Poster na 7th European Conference on Positive Psychology, Amsterdam, Holandia.

                          

DOBROSTAN PSYCHOLOGICZNY

W różnych okresach rozwojowych dobrostan psychologiczny związany jest z różnymi zmiennymi tożsamościowymi.

Badania na ten temat zaprezentowano w następującej publikacji:

  • Kłym, M., Karaś, D., Najderska, M., Harasimczuk, J., Cieciuch, J. (2012, sierpień-wrzesień). Which dimensions of identity development lead to the psychological well-being? Different patterns at different age. Referat na13th Conference of the European Association for Research on Adolescence, Spetses, Grecja.

           

DOBROSTAN SPOŁECZNY

Kwestionariusz do pomiaru społecznego dobrostanu w polskiej adaptacji ma dobre własności psychometryczne.

Wyniki zostały zaprezentowane w następującej publikacji:

  • Karaś, D., Najderska, M., Cieciuch, J. (2013, maj). Polish adaptation of Keyes’ Social Well-Being Scale. Referat na I Międzynarodowej Konferencji Psychologii Pozytywnej, Sopot.

                                

Dobrostan społeczny wiąże się z innymi wymiarami tożsamości w zależności od wieku.

Badania przedstawiono w następującej publikacji:

  • Kłym, M., Karaś, D., Najderska, M., Cieciuch, J. (2013, maj). Identity formation and social well-being among students and workers. Referat na I Międzynarodowej Konferencji Psychologii Pozytywnej, Sopot.

                     


                                     
TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
PSYCHOLOGII RODZINY
                          

Rodzina jest środowiskiem, w którym zachodzi transmisja wartości

Badania, prowadzone m.in. wspólnie z Janem Cieciuchem i Iloną Skoczeń, zostały zaprezentowane w następujących publikacjach:

  • Najderska, M. (2013, maj). Badania nad rodzinnymi uwarunkowaniami transmisji wartości. Referat na II Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Studentów i Doktorantów „Młoda Psychologia”, Warszawa.
  • Najderska, M., Cieciuch, J., Skoczeń, I. (2012, czerwiec). Parent-child value similarity and family relations. Poster na 6th European Conference on Positive Psychology, Moskwa, Rosja.
  • Skoczeń, I., Wojcieszek, K., Sadłoń, K., Najderska, M., Sakowska, M., Cieciuch, J. (2012, maj). Polska komputerowa wersja Nijmegen Family Relation Test (NFRT) Oud i Welzen. Referat na XXI Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej, Zielona Góra.
  • Wojcieszek, K., Skoczeń, I., Sadłoń, K., Sakowska, M., Warchoł, M. (2012, maj). Jakość stosunków w rodzinie a funkcjonowanie dziecka w środowisku szkolnym. Referat na I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Studentów i Doktorantów „Młoda Psychologia”, Warszawa.
  • Sadłoń, K., Skoczeń, I., Sakowska, M., Warchoł, M., Wojcieszek, K. (2012, maj). Sposoby postrzegania relacji z rodzicami u chłopców i dziewcząt w wieku szkolnym. Referat na I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Studentów i Doktorantów „Młoda Psychologia”, Warszawa.
  • Skoczeń, I., Sakowska, M., Sadłoń, K., Warchoł, M., Wojcieszek, K. (2012, maj). Jak badać relacje wewnątrzrodzinne u dzieci? Referat na I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Studentów i Doktorantów „Młoda Psychologia”, Warszawa.
  • Warchoł, M., Skoczeń, I. (2011, czerwiec). Czynniki wpływające na transmisję wartości w rodzinie. Referat na XX Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej, Kraków.

                 


                                        
TEZY, ODKRYCIA I PYTANIA W OBSZARZE
PSYCHOLOGII KLINICZNEJ DZIECKA
                           

Struktura kwestionariusza do pomiaru mocnych stron i trudności w okresie dzieciństwa i adolescencji (mierzona za pomocą kwestionariusza Strengths and Difficulties Questionnaire, SDQ; Goodman, 1997) jest dwuczynnikowa.

Badania w tym obszarze zaprezentowane w artykule:

  • Skoczeń, I., Rogoza, R., Maćkiewicz, M., Najderska, M., Cieciuch, J. (2016). Investigating the Structural Model of the Strengths and Difficulties Questionnaire. European Journal of Psychological Assessment. Advance online publication. doi:10.1027/1015-5759/a000344

:

: